Vogels

Het observeren en tellen van vogels zowel in Nederland als in vogelrijke gebieden in onze buurlanden is een van mijn hobby's. In onze eigen omgeving doe ik dit in het buitengebied van Losser.

Een van de mooiste locaties om vogels waar te nemen en te observeren is het zandwingebied "De Oelemars" in de Zandbergen. In het gebied, op de waterplas en  rondom de Oelemars zijn tot op dit moment al 231 soorten vogels waargenomen. Als u dan weet dat in geheel de gemeente Losser tot nu toe 254 soorten zijn waargenomen dan weet u waarom dit een zo belangrijk gebied is. Zoals u al uit de naam Zandbergen opmaakt is dit van vroeger uit een zandverstuiving, die inmiddels jammer genoeg bijna geheel begroeid is. Wanneer mensen handen hier niet ingrijpen zal binnen een niet te lange periode deze zandverstuiving tot het verleden behoren. In 2007 is er een plan geschreven door de VWG Losser en een plan door bureau Bijkerk, waarin de gemeente Losser wordt geadviseerd hoe hier in de toekomst mee verder te gaan. De gemeente Losser in nu van plan het inrichtingsadvies van Bureau Bijkerk op te volgen. Er is gekozen voor het scenario vooruitstrevend. Het gekozen plan ligt momenteel tot 28 mei ter inzage waarna de eventuele op of aanmerkingen worden bekeken. Wanneer alles volgens plan verloopt kan de gemeenteraad begin september een besluit nemen over de voorstellen. Daarna kan een plan van aanpak worden gemaakt en tot uitvoering worden overgegaan. In de het nu gekozen scenario zijn er geen verliezers. Voor alle partijen is er winst, eigenaar zandwinplas, landbouwers, vogelwerkgroep en niet te vergeten de totale gemeenschap. Dit is een grote zet in de richting voor behoud van onze mooie omgeving en het gebied wordt straks een trekpleister voor de toerist die van de rust en de natuur houdt.

Op deze zandverstuiving groeit normaal de Jeneverbes. Deze mooie inheemse conifeer wordt met uitsterven bedreigd. Een van de reden is verzuring en overwoekering van de verstuivingen. In de zandbergen staan nog enkele oude planten maar nagenoeg geen jonge aanwas. Op de dieprode zaden komen natuurlijk ook weer vogels af zoals de Goudvink.

Er staat ook een goed artikel over de jeneverbes in bijgaande link. De echte Twentse naam is waggelbuske of wachelholt. Dit is een benaming zoals zoveel in onze grensstreek afkomstig uit Duitsland.

Aansluitend aan deze zandduinen is men momenteel bezig om hier zand te winnen. Deze zandwinning gebeurd d.m.v. opspuiten van zand en water m.b.v. een zandzuiger. In 1983 is men hiermee begonnen en indien dit in een ongeveer gelijk gaand tempo door gaat dan zal dit nog zeker 15 tot 20 jaar duren. Door deze zandwinning is er een uniek natuurgebied voor Twente ontstaan. Door de huidige zandafgraving is het soorten aantal alleen maar toegenomen. Enkele nieuwe broedvogelsoorten zijn o.a Fuut, Kleine plevier, Oeverzwaluw, Kleine karekiet, Rietgors, en de Bosrietzanger. Daarnaast trekt het gebied veel watervogels en steltlopers aan.

Net over de grens liggen "het Gildehauserveen" en het "Ruhenbergerveen" Deze schitterende veengebieden zijn een eldorado voor vele soorten vogels. Een van deze soorten is de Klapekster.

Wanneer we per fiets richting Enschede of Oldenzaal fietsen, komen we nog vrij grote bospercelen tegen waar praktisch alle soorten bosvogels voorkomen. Sinds 2004 wordt hier weer de Middelste Bonte Specht als broedvogel waargenomen. Recente tellingen in 2009 geven aan dat er alleen al in de gemeente Losser een enorme toename is van het aantal paartjes Middelste Bonte Spechten. Tot voor enkele jaren terug was deze vogel een zeer zeldzame broedvogel in Nederland. Lees hier de laatste gegevens over de aanwezigheid van deze mooie Specht in de gemeente Losser.

Wanneer we ons rondje afmaken dan gaan we via de Duivelshof en de Boerskotten terug naar Losser. In de laatstgenoemde bossen komen ook nagenoeg ook alle bosvogels voor. In het Duivelshof heeft in 1977 nog Rode Wouw gebroedop 17 juli van dat jaar zijn de jongen uitgevlogen. Dit is een van de soorten die men graag terug wil in onze bosrijke omgeving.

In het fotoalbum kunt u o.a plaatjes zien van vogels uit onze omgeving. Op de site van waarnemingen (gedeelte Losser) kunt u de dagelijkse waarnemingen zien van vele soorten vogels in onze directe omgeving, klik op recente waarnemingen en u ziet alle waarnemingen in de Gemeente Losser die gemeld zijn.

Een onderafdeling van het IVN Losser was tot 2009 de VWG Losser. De Vogelwerkgroep is in 2009 als zelfstandige vogelwerkgroep Losser VWG doorgegaan. Dit is een zeer enthousiaste groep van ± 80 vogelaars in alle leeftijden. Binnen deze groep is momenteel een aantal vogelaars bezig om alle soorten vogels niet alleen te observeren maar ook te fotograferen. Uiteraard zonder de vogels te verstoren. Nestfotografie wordt binnen de groep niet geaccepteerd. De vogelwerkgroep houdt zich bezig met praktisch alles wat maar met tellingen, observeren en beschermen van vogels te maken heeft. Om een goed beeld van de werkzaamheden van deze groep te krijgen moet u even doorklikken naar de site van Sander Wansing www.vwglosser.nl. Hij is de beheerder en eigenaar van de site van de vogelwerkgroep.

Een belangrijke activiteit van de vogelwerkgroep is het volgen van de vogeltrek in het voor- en najaarandere bezigheid met vogels is in het voor en najaar de trek van de vogels te volgen.  Telpost Oelemars is gevestigd op het doodlopende straatje naar het zand depot. Voor deze locatie is gekozen omdat we hier een weidse blik in de omgeving hebben en omdat de zandwinplas grote aantrekkingskracht heeft voor watervogels en steltlopers, waardoor ook deze soorten kunnen worden waargenomen.
Na een telling (bijna dagelijks) kunt u de aantallen en soorten van o.a. onze telpost zien op de landelijke databank voor trektellingen. Deze databank wordt ook weer door vrijwilligers beheerd. Deze trektellingen vinden in geheel Europa plaats om zo een beeld te krijgen van de aantallen, soorten en trekrichting van vogels, zodat de instandhouding van vele soorten beter wordt gemaakt.

In Nederland worden door de SOVON (Vogelonderzoek Nederland) ook niet broedvogels geregistreerd, dit is het zg BSP-Nb project. Enkele voorbeelden zijn Visarend, Ortolaan en IJsgors. Genoemde soorten komen via de landelijke sites oa waarnemingen.nl wel bij de SOVON terecht. Er is nog geen link tussen SOVON en trektellen.nl en tussen trektellen.nl en waarnemingen.nl. SOVON is een instantie die zich bezighoud met tellingen t.b.v. natuurbeheer, beleid, onderzoek en wetenschap. Meer informatie kunt U krijgen door  de link van SOVON aan te klikken.

De Telpost Oelemars is de afgelopen jaren langzaam een begrip geworden onder de telposten in Nederland, de zeer goede bezettingsgraad van de telpost evenals de goede ligging t.o.v. de vogeltrekbanen in het binnenland maakt deze telpost tot een telpost die behoort tot de top 5 van Nederland, klik hier en zie de resultaten van 2009.
Over meer specifieke informatie over de Oelemars in 2008 en verwachting voor 2009 klik hier, en voor een broedvogelmonitoring wat is uitgevoerd door Ben Hulsebos klik hier.
Afgelopen jaar heeft er opnieuw een broedvogelonderzoek van de gehele gemeente Losser plaatsgevonden. In dit onderzoek worden van bijzondere soorten en van soorten waarvan het de moeite waard is de populatie te monitoren alle gegevens verzameld.
Opmerkelijk in 2009 is de toename van de Grote Zilverreiger klik hier en zie het verloop.
Voor het totale jaarverslag van onze vogelwerkgroep 2009 kunt u deze link raadplegen. Hierin vindt u alles wat we in 2009 als VWG Losser hebben gedaan.

Nestkasten actie 2008 wordt in 2009 herhaald.

De vogelwerkgroep heeft in 2008 ruim 300 nestkastjes gemaakt voor allerlei soorten vogels. De nestkastjes zijn bedoelt voor de verkoop aan particulieren. In onze huidige woningen zitten steeds minder gaten en kieren waarin vogels hun nest kunnen maken. Ook worden steeds meer tuinen voorzien van schuttingen en overige strakke afscheidingen. Hierin kunnen de vogels niet nestelen maar ook niet vluchten. We helpen ze een handje door in onze tuinen nestkastjes te hangen. De door de VWG Losser gemaakte nestkastjes zijn te koop bij de fa. Welkoop in Losser en tuincentrum Wolters in Overdinkel. Over hoe, waar en welke kastjes je moet gebruiken in je tuin vind je hier voor een uitvoerige handleiding. Voor meer informatie over het nestkastenproject staat hier een uitvoerig bericht.

Nu in 2009 wordt de actie herhaald, er zijn afgelopen weken ruim 400 nestkasten gemaakt voor vele soorten vogels. De nestkastjes worden ook dit jaar bij Tuincentrum Wolters in Overdinkel en bij de Welkoop in Losser verkocht. De fa. Kuhlkamp heeft een bijdrage geleverd in het geïmpregneerde hout. De nestkasten zijn dit jaar gemaakt in de werkplaats van het "Gilde Project Losser" door een 30 tal leden van onze vogelwerkgroep en onder de overkapping van Welkoop Losser.